HMRC nie wyśle ci przelewu samo: siedem zwrotów podatkowych, o które warto się upomnieć

Jeśli od lat pracujesz w UK i nigdy nie zaglądałeś do swojego konta HMRC, całkiem możliwe, że gdzieś po drodze zostawiłeś kilkadziesiąt albo i kilkaset funtów. Nie dlatego, że urząd celowo robi cię w bambuko — po prostu system nie zna wszystkich twoich wydatków, a część zwrotów nie przychodzi sama. Dziś, w listopadzie 2026, to dobry moment, żeby sprawdzić, czy coś nie leży na twoim koncie podatkowym.

Zaczynamy od podstaw: nie czekaj na telefon, SMS-a ani cudowny przelew. Usiądź z herbatą, wejdź na GOV.UK i zaloguj się do Personal Tax Account. To tam zobaczysz swój kod podatkowy, historię zatrudnienia, szacowane dochody i listy, które HMRC już do ciebie wysłało. Jeśli coś się nie zgadza — masz trop.

Najpierw kod podatkowy, czyli najczęstszy winowajca

Kod podatkowy to nie magiczna liczba, którą można zignorować. Jeśli pracodawca używa niewłaściwego kodu, płacisz za dużo albo za mało. Przy standardowym pozwoleniu podatkowym w roku 2026/27 najczęściej zobaczysz kod 1257L. Ale jeśli wcześniej pracowałeś na kilku etatach, dorabiałeś na zero-hour contract albo wróciłeś z Polski po przerwie, HMRC mogło policzyć wszystko po swojemu.

Sprawdź ostatnią pensję i porównaj kod na payslipie z tym w koncie HMRC. Jeśli widzisz coś dziwnego — np. 0T, BR albo kod z nieaktualnym dochodem — dzwoń lub popraw dane online. Czasem wystarczy jeden telefon, żeby odzyskać pieniądze z ostatnich miesięcy. Przy błędzie sprzed lat można starać się o korektę, ale im szybciej, tym lepiej.

1. P800, czyli nadpłata, o której nikt nie krzyczy

P800 to list od HMRC z informacją, że zapłaciłeś za dużo podatku. Czasami urząd wyśle go automatycznie, ale nie zawsze. Jeśli dostałeś P800, możesz podać numer konta w koncie HMRC i pieniądze powinny trafić na twoje konto. Jeśli list zaginął albo nigdy nie przyszedł, a podejrzewasz nadpłatę, złóż zapytanie przez formularz lub zadzwoń.

Uwaga na terminy: co do zasady można ubiegać się o zwrot za kilka poprzednich lat podatkowych, ale nie licz, że będzie to trwało wiecznie. HMRC lubi porządek, więc przygotuj P60, P45, payslipy i numer National Insurance. Jeśli masz wątpliwości, poproś o pomoc doradcę podatkowego — ale najpierw sprawdź, czy naprawdę warto płacić za usługę przy zwrocie rzędu 50 funtów.

2. Ulga małżeńska, o której wiele par zapomina

Marriage Allowance pozwala przenieść część pozwolenia podatkowego z jednego małżonka na drugiego. W praktyce jedno z was może zarabiać mniej niż limit wolny od podatku, a drugie płacić podstawową stawkę. Wtedy warto przenieść 10% pozwolenia. To około 252 funtów ulgi rocznie, a można cofnąć się nawet o cztery lata.

Warunek jest jeden: musicie być małżeństwem albo w związku partnerskim uznawanym w UK. Ślub w Polsce zwykle wystarczy, ale sprawdźcie szczegóły na GOV.UK. Wniosek składa się online, a pieniądze mogą trafić do osoby o wyższych dochodach przez zmianę kodu podatkowego.

3. Pranie munduru i strój służbowy

Jeśli pracodawca wymaga od ciebie konkretnego stroju — munduru z logo, fartucha, odzieży ochronnej — możesz odliczyć ryczałt za pranie. To nie jest kokos, ale przy podstawowej stawce podatku mówimy o kilkunastu funtach rocznie. Przy pracy fizycznej, w gastronomii, ochronie czy opiece zdarza się to częściej, niż myślisz.

Nie musisz trzymać paragonów za proszek do prania, jeśli korzystasz z ryczałtu. Potrzebujesz jednak potwierdzenia, że pracodawca wymaga stroju i nie płaci za jego pranie. Warto zachować kopię umowy lub pismo od szefa. Wniosek składasz przez formularz P87 albo w koncie HMRC.

4. Składki zawodowe i prenumeraty

Należysz do związku zawodowego, izby pielęgniarskiej, stowarzyszenia nauczycieli albo płacisz za czasopismo branżowe, które jest wymagane do pracy? To może być koszt uzyskania przychodu. HMRC nie zna twoich rachunków, więc musisz mu je pokazać.

Zbierz potwierdzenia opłat i sprawdź, czy dana organizacja jest na liście wydatków kwalifikowanych. Jeśli nie masz pewności, zapytaj pracodawcę albo doradcę. Przy kilku składkach rocznie uzbiera się suma, od której zwrot podatku naprawdę da się zauważyć.

5. Praca z domu, ale tylko gdy szef tego wymaga

Praca zdalna nie oznacza automatycznie ulgi. Jeśli jednak pracodawca wymaga pracy z domu i nie pokrywa kosztów, możesz ubiegać się o ryczałt 6 funtów tygodniowo. To daje około 312 funtów wydatków rocznie, a ulga podatkowa wynosi mniej więcej 62 funty przy podstawowej stawce.

Potrzebujesz pisemnego potwierdzenia od pracodawcy. Nie licz na ulgę, jeśli sam zdecydowałeś się zostać w domu albo firma zwraca ci koszty internetu i prądu. HMRC sprawdza to coraz uważniej.

6. Wyższa stawka, pension i Gift Aid

Jeśli płacisz podatek w wyższej stawce i wpłacasz pieniądze do prywatnego funduszu emerytalnego, możesz odzyskać dodatkową ulgę. Podobnie z darowiznami Gift Aid — przy wyższym progu podatkowym HMRC może zwrócić różnicę. Wiele osób nie składa deklaracji, bo myśli, że fundusz i organizacja charytatywna już wszystko załatwiły. Nie zawsze.

Zbierz zaświadczenia o składkach i darowiznach, a potem złóż odpowiedni formularz lub popraw dane w deklaracji. Przy większych kwotach naprawdę warto pogadać z doradcą. Przy drobnych — policz, czy gra jest warta świeczki.

7. Odsetki od oszczędności i błędne opodatkowanie

Personal Savings Allowance pozwala zarobić trochę odsetek bez podatku. Jeśli bank potrącił podatek albo HMRC doliczyło ci dochód z odsetek do złego progu, możesz mieć nadpłatę. Sprawdź, czy w twoim kodzie podatkowym nie siedzą dochody, których już nie masz — na przykład z zamkniętego konta oszczędnościowego.

Jak nie dać się nabrać na fałszywy zwrot

HMRC nie wysyła SMS-ów z linkiem do „natychmiastowego zwrotu podatku”. Nie prosi też o numer karty przez telefon ani o hasło do banku. Jeśli dostajesz wiadomość, że masz dopłacić albo odebrać pieniądze w ciągu 24 godzin — to scam. Zawsze loguj się przez GOV.UK, nie przez link z wiadomości. Podejrzane SMS-y możesz zgłosić na 7726.

Ile realnie można odzyskać?

Jednemu uda się odzyskać 12 funtów za pranie fartucha, innemu 250 funtów z ulgi małżeńskiej, a komuś innemu kilkaset funtów po korekcie kodu podatkowego. Nie ma jednej kwoty, ale zasada jest prosta: jeśli nie sprawdzisz, HMRC samo z siebie raczej nie wyśle ci przelewu z przeprosinami. Poświęć pół godziny, przygotuj P60, payslipy i potwierdzenia wydatków, a potem zajrzyj do swojego konta. Twoje pieniądze mogą tam czekać.